Eğitim ve istihdam açısından Türk gençliği nerede?

Geçtiğimiz günlerde iki önemli veri açıklandı.

Birisi Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD, The Organization for Economic Co-operation and Development) tarafından açıklanan “Eğitimde, İşte veya Mesleki Eğitimde Olmayan Gençlik İstatistiği”(       Not in Education, Employment or Training, 15-29 years old).

Diğeri ise Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan genç işsizlik oranları.

 

OECD verilerinin söyledikleri

OECD tarafından yayınlanan istatistiğe göre (Education at Glance 2013) 2011 yılında 15-29 yaş arası Türk gençliğinin %39,63’ü ne okulda, ne işte ne de meslek eğitiminde. Bu gençlerimiz ya atıl bir vaziyette hiç bir şey yapmamakta ya da işsiz durumda olup iş aramaktadırlar.

Bu oran OECD ortalamasında %18,51.

2005 yılında Türkiye %49,7 oranıyla yine birinci iken 6 yıllık bir süreçte 10 azalışla puan önemli bir mesafe alındığı gözüküyor. Ancak hala Türkiye, OECD ülkeleri arasında bu alanda birinci durumunda. İkincilik sırasında %37,37 ile İsrail, üçüncülük sırasında ise %27,15 ile Meksika geliyor.

Yayınlanan istatistiğin detayları incelendiğinde atıl durumda olan (inactive) kişilerin oranı %15’den fazla olmasına karşın işsiz durumunda olanlar ise %8’in altında olduğu görülüyor.

 

Atıl durumda olan yani çalışmak istemeyen veya eğitimde olmayanların yüksek oranda olmasının nedenlerinden biri kadın nüfusun işgücüne/eğitime katılımındaki azlıktan kaynaklanmaktadır.

OECD ortalamasında okul, iş ve mesleki eğitim dışı kalan kadınlar, toplam kadın nüfusunun %18’i iken erkek nüfusta bu oran %13.

 

İkinci İstatistik TÜİK’ten

Dünya Nüfus Günü nedeniyle TÜİK tarafından yayınlanan verilere göre 15-24 yaş arası yükseköğretim mezunu gençlerin işsizlik oranı 2013 yılında %29,3 olup bu oran lise ve dengi meslek okul mezunu gençlerde %20,2 oldu.

Yükseköğretim mezunu genç erkeklerin işsizlik oranı %23,4 iken, genç kadınlarda ise bu oranın %34,4 olduğu görüldü.

OECD ortalamasına göre ise; 25-29 yaş arasındaki nüfustan ortaokul mezunların %14’ü işsizken lise mezunlarında bu oran %7,9’a, yüksek öğrenim mezunlarında ise %6,5’e iniyor.

Türkiye’de lise mezunlarındaki işsizlik oranının yüksek öğrenim mezunlarına nazaran daha az olması ciddi bir tezat oluşturuyor. Bu durum üniversitelerin mezunu ettiği öğrencilerin niteliği, mezun oldukları alan ile işverenlerin bekledikleri nitelik arasında bir uyuşmazlık olduğunu (arz/talep dengesizliğini) ortaya koymaktadır.

 

Neler yapılabilir?

Eğitim, iş bulabilme açısından en önemli unsur. Eğitime yapılacak yatırımın istihdam ve katma değer üretme amacı çerçevesinde planlanması gerekiyor.

Nobel ödüllü iktisatçı Joseph E. Stiglitz Dünya Gazetesinde 15 Temmuz 2014 tarihinde yayınlanan makalesinde; uzun vadeli büyüme için daha fazla önemli etken eğitim, teknoloji ve altyapıya yapılan ciddi kamu yatırımları da dahil, gelecekteki yaptırımlar olduğunu belirtiyor.

Sitglitz, bu gibi yatırımların bütün vatandaşların, aileleri ne kadar fakir olursa olsun, potansiyellerine ulaşabilmelerine imkan sağlayacağını ifade ediyor.

Her iki istatistiği ve bu görüşleri bir arada değerlendirdiğimizde gençlerin eğitimi ile istihdam arasında sıkı bir bağ kurmamız gerektiği ortaya çıkıyor. Buna göre;

·       Kızlarımızın okulda, mesleki eğitimde ve bunların sonucu olarak da istihdamdaki paylarını artırıcı stratejiler geliştirilmelidir.

·       Mesleki eğitimi geliştirici projeler yaygınlaştırılmalı, sanayi ve hizmet sektörüyle güçlü bağlar kurulmalıdır.

·       Eğitimin kalitesi artırılmalı; sorgulayan, araştıran, değerlendiren ve karar verme yeteneğini geliştiren eğitim içeriği oluşturulmalıdır.

·       İş kurma ve geliştirmede kolaylıklar geliştirilmeli, kamu kurumları, belediyeler, meslek, ticaret veya sanayi odalarınca üretilen ve istihdam yaratmanın önündeki bürokratik ve mali engeller kaldırılmalıdır.

·       Girişimcilerin finansman kaynaklarına erişimi kolaylaştırılmaya devam edilmelidir.

·       Gençliğe güvenmeli, eğitimin, istihdamın odağına alınmalı ve gelecekleri hakkında söz sahibi olmaları sağlanmalıdır.

 

Sorumluluk kimde?

Az önce belirttiğimiz yapılacaklar listesi için siyasetçilerimizin, ekonomistlerin, girişimcilerin, kamu görevlilerinin, meslek odalarının, eğitim politikalarını yönlendirenlerin, ekonomide doğrudan ya da dolaylı olarak rol alan tüm kişi ve kurumların, kısacası hepimizin yapacağı çok fazla iş ve işlem olduğu kanısındayım.

Yeter ki hep birlikte bu konuyu ülkemizin öncelikli meselesi “eğitim ve istihdam meselesi” edinelim.

 

TABLO: OECD, Okulda, İşte Veya Mesleki Eğitimde Olmayan Gençlik

(15-29 yaş arası, %)

ÜLKE	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011
TÜRKİYE	49,70	48,77	46,25	46,07	46,12	43,67	39,63
İsrail	40,26	40,58	39,60	37,51	37,45	36,93	37,37
Meksika	26,96	26,63	26,51	26,49	27,58	26,87	27,15
Slovak Cum.	25,20	22,75	19,85	16,59	17,13	22,13	21,36
İtalya	24,08	22,82	22,58	22,02	24,75	27,10	28,38
Yunanistan	21,64	18,36	17,73	17,12	18,24	21,55	24,31
Polonya	20,10	20,67	18,34	15,55	16,43	17,66	18,68
İspanya	19,39	16,85	17,24	19,44	26,27	27,39	29,21
Macaristan	18,93	18,50	16,91	18,39	20,90	21,51	22,39
Almanya	18,69	16,73	15,24	13,96	13,73	13,67	12,56
Belçika,	18,29	16,87	15,40	14,13	16,09	18,01	17,13
Fransa	17,78	18,98	17,93	16,59	19,95	20,63	20,28
OECD - Ort	17,65	16,83	16,14	15,70	17,75	18,47	18,51
Birleşik Krallık ü	16,84	18,23	18,07	18,33	19,14	19,34	19,12
Çek Cum.	16,63	14,14	11,04	10,55	13,13	13,58	12,82
Estonya	16,31	15,35	15,30	10,65	19,78	22,44	15,77
ABD	15,51	15,60	16,21	17,23	20,07	19,42	18,49
Kanada	14,45	13,03	13,69	13,01	15,16	15,31	14,60
Portekiz	14,12	13,33	15,20	13,45	15,72	16,37	18,72
Yeni Zelanda	13,96	12,80	13,59	14,08	17,69	17,78	16,45
İsveç	13,40	15,20	13,11	12,92	16,50	14,32	12,92
Finlandiya	13,04	13,31	13,27	12,01	15,05	15,78	14,31
Slovenya	13,03	13,71	10,44	10,25	11,37	9,25	11,27
Avusturya	12,38	12,51	10,95	11,44	11,84	12,59	10,47
İrlanda	12,25	11,76	12,11	14,57	20,82	26,43	26,42
İsviçre	11,85	10,78	10,35	9,13	10,72	11,06	10,70
Avustralya	11,64	11,48	10,73	10,71	11,58	11,20	11,69
İzlanda	9,95		6,38		9,38	10,54	8,52
Norveç	9,59	9,07	8,76	7,04	9,40	9,03	10,37
Lüksemburg	9,26	10,25	9,21	9,84	8,66	7,51	8,48
Hollanda	9,07	7,28	6,94	5,62	7,90	7,43	6,88
Danimarka	8,30	5,86	7,98	8,16	10,12	12,12	11,94
Brezilya			23,44	22,50	23,28		24,34
Çin,
Endonezya
Güney Afrika
Güney Kore				22,20	23,01	23,51	23,28
Hindistan
Rusya
S. Arabistan
Şili							24,91

Youth not in education or employment (NEET) (indicator). doi: 10.1787/72d1033a-en

Kaynak http://data.oecd.org/youthinac/youth-not-in-education-or-employment-neet.htm

 

(21 Temmuz 2014 tarihinde vergialgi.com internet sitesinde yayınlanmıştır.)